Dilin kemiği yok diye boşuna söylememişler. Enflasyon oranının doğruyu yansıtmadığı o kadar yoğun bir şekilde ve yaygın olarak dile getiriliyor ki ne yazık ki akıllı insanların da önyargıları oluşuyor. Sadece reel faizi hesaplamak için yani kısa günün karı anlamında başkaca bir referans kaynağı kalmadığı için kullanmak zorunda olanların kullandığı bir hale düşmüş durumda enflasyon rakamları.
“Doğru ölçmüyor” şeklinde küçümseniyor olmasının, insanların ölçümlere olan inancının zedelenmesine sebep olmasının (gerçekten yanlış hesaplanıyor olsa bile) insanların ölçümlere olan inancını ve güvenini zedelemesinin daha büyük zarar verdiğini düşünenlerdenim. Tabiki bu husus -yanlış anlaşılmasın- körü körüne bir inanç, her rakama inanma şeklinde bir anlama gelmemeli, bahsetmeye çalıştığım mikro ölçekteki eleştirilerin yapılması ve detayların açıklanması, tartışılması hususunun gözden kaçırılmaması gerektiğidir.
Bu tür genel değerlendirmeleri her zaman yapabiliriz. Şimdi yeni TÜİK’in sitesinde karşıma çıkan bir excel dosyasında dikkatimi çeken hususları paylaşmaya çalışacağım.
Bu arada dosyayı,Blog’da dokümanlar alanına da ekledim. Genellikle geceleri vakit buldukça hobi amaçlı olarak baktığım bir husus olduğundan umarım excel’de ve pivot tabloda önemli bir hata yapmamışımdır. Yaptıysam da veriler orada duruyor, en azından klasik excel tablosunu pivot haline getirecek işlemleri yaptım.
Rakamlar orada duruyor dediğimde aklıma gelen o harkülade retorik ustasının bu konudaki açıklamasını da koymam gerekiyor.
Excel dosyasına erişim: https://drive.google.com/file/d/1Iz5x4yEqWKY2qMcknUEJ0UaXL06cTWcp/view?usp=sharing
Sanırım dosyada Aralık 2020 yok ama çok da etkileyecek bir husus değil gibi, ayrıca yıllık ortalama fiyatları aldım. Özellikle ürün fiyatlarının hangi birim üzerinden olduğu dosyada yoktu, sanırım bir kısmı kg, bir kısmı adet vb. şeklinde olsa gerek…
Ürün bazlı değerlendirmelerim: (Kendimce dikkatimi çeken açılardan değerlendiriyorum.)
Excel’den ürünleri seçerek aynı veya benzer grafikleri görebilirsiniz.
Erkek Gömleği:
Fiyat 2020 için 85 TL’yi bulmuş, ama asıl dikkatimi çeken tüm yıllarda Q1 ve Q3’de fiyatların Q2 ve Q4’e göre düşük olması.
Kadın gömleğinde de benzer bir durum olmakla birlikte Q2’deki ayrışma daha belirgin görünüyor. Nedense her yılın ilk çeyreğindeki ortalama fiyat diğer çeyreklerin üzerinde gerçekleşmiş
Gömleğe bakında, aklıma ayakkabı geldi acaba dış giyim konusunun tamamında mı benzer durum var diye 2020 itibarıyla erkek ayakkabı 180-200 TL bandında gibi görünüyor ve çeyreklik durum farklılaşması burada da görünüyor.
Tabiki kadın ayakkabılarında da benzer durum var ve kadın ayaakkabıları daha ucuz, tabiki tekil olarak yoksa onlar birkaç tane aldıklarından toplam ayakkabı harcamalarının fazla olduğundan çok da şüphe yok gibidir.
Çocuk ayakkabasında ise Q4’de belirgin bir farklılaşma var gibi görünüyor. Ne de olsa çocukların ayaklarının üşümesini istemeyen anne ve babaların etkisi fiyatlarda da kendisini gösteriyor.
Avukatlık ücreti varmış listede, 2016 yılında dahil olmuş. Dava başına mı yoksa başka bir birim fiyatı mı var bilemiyorum. Savınma hakkının bedelindeki değişim olarak değerlendirilebilir mi acaba diye düşünmeden edemedim.
Ameliyat ücreti grafiğine baktığımızda 2 bin TL’ye yaklaşmış bir durum görünüyor. Özellikle 2016’den sonra ikiye katmış olması dikkati çekiyor.
asKeops 