İş analizi; bir kuruluşun değişim sağlayabilme pratiği olarak kısaca açıklanabilir. Fakat burada özellikle İngilizce ile Türkçe ifadeler arasında anlam ve bağlam itibarıyla birçok farklı anlam kaymalarının olduğu ifade edilebilir. Bu hususa ayrı bir başlık ile değinmek daha uygun olacaktır. Başlığımıza geri dönecek olursak, profesyonelliğin anlamı açıklayarak başlanabilir.
Bu konuyu incelenmeye başlandığında “professsion” kelimesinin ilk Türkçe karşılığının “meslek” olduğunu görülmüştür. “meslek” kelimesinin ise daha çok “occupation” kelimesine karşılık geldiği, “mütahassıs” kelimesinin ise gerek uzmanlık gerek mesleki bir anlam içerdiğinden “profession” için daha tercih edilebilir olduğunu düşünülmektedir.
Kelimeler dünyasına girildiğinde birbirinin içerisine geçişme ve kişiden kişiye değişebilecek çağrışımlarda bulunulmasının ortaya çıkmasının çok doğal olduğunu değerlendirilebilir. Bu açıklamaların, kelime anlamları açısından yeterli olacaktır.
Bir işin, belirli bir seviye üzerinde uzmanlık gerektirecek detayda gerçekleştiriyor olmasının doğrudan ve dolaylı maliyetlere sebep olduğu açıktır. Bu nedenle birçok alanda değer kavramının ele alınması gerekmektedir. Bu konu üzerine, aslında Meslek ve İşler dokümanında detaylı olarak belirtilmeye çalışılmıştır.
Şimdi doğal olarak wikipedia’daki “profession” sayfasının tercüme edilmesinin daha faydalı olacağını düşünüyorum. Türkçedeki bağlantısı, “meslek” sayfasına verilmiş ama yukarıda da bahsedildiği üzere ingilizce sayfasının tam bir tercümesinin konunun ele alınması anlamında daha faydalı olacağını değerlendirilmektedir.
Bu kapsamdaki tanımı aşağıdaki şekilde yapılması tercih edilmiştir.
Profesyonellik, amacı ilgili tarafın gerçekleştireceği kendine özgü kazanç/getiri/fayda beklentisinden tamamen ayrı olarak doğrudan ve belirli bir bedel karşılığında başkalarına tarafsız, nesnel danışmanlık ve hizmet sağlamak olan özel eğitim üzerine kurulmuş bir iş yapma biçimidir.
Bu tanım beraberinde, profesyonelliğin temel unsurlarının belirlenmesini gerekli kılmaktadır.
Profesyonel hizmet ve iş;
- Başka bir işin, işlemin veya faaliyetin parçası veya girdisidir.
- Girdisini oluşturduğu iş veya faaliyettin getiri, kazanç ve sonuçlarından bağımsız olarak kendine özgü bir alanı bulunmaktadır.
- Girdisini oluşturduğu işten bağımsız şekilde kazanç/getiri/fayda sağlıyor olmalıdır.
- Kendine özgü bir iş/işlem alanı oluşturduğu için kapsamının belirlenmesini zorunlu olarak gerekli kılmaktadır.
Yukarıda yer alan görselin tamamının bir kuruluşun tüm faaliyetleri olduğunu düşünelim ve içerisinde mavi ikonların ise profesyonellik gerektiren işlemler olduğunu varsayalım. Bu değerlendirmelerin olabildiğinde mekanik hatta deterministik bir yaklaşım olduğu düşünülebilir. Burada makine ve bu tür görselliklerin konunun net olarak anlaşılmasını taşımasının ötesinde bir amacının olmadığını belirtmek faydalı olacaktır çünkü stokolastik olarak böyle bir konunun anlatılmasının daha güç, belki daha yanlış anlaşılmalara sebep olabileceğinden mekanik yaklaşımlar tercih edilmiştir.
asKeops 